* ( إِنَّا زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِزِينَةٍ الْكَواكِبِ ) * ( 1 ) ( ما آسمان دنيا را [ كه مقصود آسمان اول است ] با زينت ستارگان آراستيم . ) بوضوح اثبات مىشود ، زيرا با توجه به اين كه آسمانها از ديدگاه قرآن هفت تا است ، معلوم مىشود كه كرات بسيار فراوانى در آسمانهاى ديگر وجود دارد . اين عظمت از نظر ابعاد كمى است كه بطور مختصر اشاره نموديم و اما از نظر كيفى ، قضيه بسيار مهمتر است كه براى مردم آگاه بسيار شگفتانگيز و سازنده است . امروز براى دريافت اين عظمت شگفتانگيز و سازنده ، عرصه‌هاى گوناگون علوم مخصوصا فيزيك با رشته‌هاى متنوعش ، علم هيئت و كيهان شناسى و جنين شناسى و زمين شناسى و انسان شناسى بطور عموم كافيست ، به شرط اين كه به مشاهدات سطحى و پديده نگرى موضوعات آن علوم قناعت نكنند ، بلكه باضافهء ورود به اعماق آنها كه بهتانگيز است و با بررسى حقائق بوسيلهء چون و چراها ، با كمال دقت شكوه قوانين حاكمه در آنها را درك كنند كه چگونه همهء آنها وابستگى به واقعيات عاليتر از خود را اثبات مىنمايند . اگر يك متفكر مطلع با عقل سليم و بدون تكيه بر اصول پيش ساخته در پديدهء حيات و صدها ، بلكه هزارها مسائلى كه در بارهء هويت و قوانين و مختصات آن مطرح است ، بينديشد ، محال است كه اعتراف به تابش فروغ عظمت ماوراى طبيعى بر جريانات و قوانين و مختصات حيات ننمايد . همچنين است ملكوت الهى كه ما فقط مىتوانيم باندازهء حواس و معلومات محدودى كه از دو جهان درونى و برونى اندوخته‌ايم ، دريافتهائى در بارهء آن داشته باشيم ، در صورتى كه ملكوت مورد شهود ما در اين جهان هستى در مقابل عظمتهاى قدرت ربوبى بسى ناچيز است . براى توضيح ناچيزى مشهودات ما در بارهء عظمت و ملكوت و سلطه و نعمتهاى خداوندى ، مثالى از مغز و روان انسانى بياوريم . مغز و روان انسانى داراى شگفتىها و نيروها و فعاليتهاى بسيار بسيار مهم و با عظمت است ، مانند اين كه يك حافظهء معمولى بقول هولگرهيدن مىتواند در طول عمر يك ميليون ميليارد اطلاع ثبت كند . قوهء تعقل مىتواند در صورت

--> ( 1 ) الصافات آيه 6 .